محمد نصير بن جعفر فرصت شيرازى

674

آثار عجم ( فارسى )

به مرور و دهور به هم چنان متّصل و ملتئم گرديده كه سنگ واحد مىنمايد ، طاقچه‌اى كنده شده است ؛ ارتفاع آن عمود ، تقريبا هشتاد پا مىباشد و آن طاقچه ، قريب بيست و دو متر « 1 » طول و دوازده الى پانزده متر عمق دارد . در ميان آن طاقچه ، مجسّمه‌اى است عظيم ؛ سه طرف آن كه روى و دو پهلو باشد ، پيداست ولى پشتش به سنگ ملصق است ؛ صورت تا كلّهء سر او خيلى خراب شده ؛ امّا گوشهايش به حال خود باقى است ؛ در گردنش ، گلوبندى از آجر پخته به طور خياره ساخته‌اند ؛ سينهء آن ، عريض است ؛ پاهايش از زانو تا به قدم ، خيلى خراب گرديده ؛ و فرجهء ما بين دو پاى مجسّمه ، مدخل مغاره‌اى است كه آن مغاره ، وضعا مدوّر است ؛ و بر ديوار اطراف طاقچه ، بعض آثار پلّه ديده مىشود كه از آنها به سر مجسّمهء مذكوره مىرفته‌اند . ( از جمله ) ، در گنبدى كه بالاى سر آن مجسّمه واقع است ، بعض اشكال ديده مىشود ؛ جماعتى از آدم و در بعض جاها ، آدمهاى منفرد ، از هر قبيل ؛ صورتهاى بعضى ، تمام ، برخى ، نيم تن - يعنى از سر تا به زانو - و غالب آنها كه تمام اندامند ، مرد و اكثر آنها كه تا زانو ساخته شده‌اند ، زن هستند .

--> ( 1 ) . متر : به كسر اوّل . اين لفظ فرانسوى است و ذرع آنها است و مقابل به سيزده گره و ربع گره از ذرع ايرانى .